Đầu năm 2026, hàng loạt báo cáo ngành ghi nhận một xu hướng chung trên bốn sàn lớn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki: phí đồng loạt tăng 10-15%, một số khoản phí cơ bản đã tiệm cận 20% giá trị đơn hàng. Kết quả là gần 48.000 nhà bán, tương đương khoảng 7% tổng số shop trên bốn sàn, đã rời khỏi thị trường chỉ trong thời gian ngắn.
Phí sàn tăng nhanh hơn tốc độ shop có thể tăng giá
Phần tăng không chỉ đến từ phí giao dịch hay hoa hồng quen thuộc. Nhiều sàn bắt đầu cộng thêm phí hạ tầng, phí hoàn hàng tính trên mỗi lần khách trả lại, và phí cố định kèm gói freeship mà trước đây shop tự quyết định có tham gia hay không. Cộng dồn lại, phần trăm giữ lại trên mỗi đơn của một shop hạng vừa và nhỏ mỏng đi rõ rệt so với năm ngoái, dù giá bán trên hoá đơn không đổi.
Phản ứng dễ thấy nhất của thị trường là tăng giá bán để bù phí. Giá bán trung bình trên cả bốn sàn được ghi nhận tăng khoảng 33% trong giai đoạn này. Nhưng tăng giá không phải phép cộng đơn giản, vì giá cao hơn thường kéo theo tỷ lệ chuyển đổi thấp hơn, nhất là với ngành hàng cạnh tranh chủ yếu bằng giá. Không ít shop chọn giữ giá cũ và chấp nhận biên lợi nhuận co lại, và đây chính là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nhất khi có bất kỳ khoản thiệt hại nào phát sinh thêm ngoài phí sàn.
Danh sách đầy đủ những khoản đang bị trừ trên mỗi đơn, và cách tính lại giá bán cho đúng khi phí được tính trên giá bán chứ không phải trên giá vốn, đã được liệt kê chi tiết ở bài viết riêng về chi phí bán hàng trên TikTok Shop. Cơ chế phí ở các sàn còn lại cũng vận hành theo nguyên tắc tương tự.
Ngoài phí sàn, một khoản khác cũng vừa đổi trong năm nay là thuế: từ 01/01/2026 ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh tăng lên 1 tỷ đồng, và sàn có chức năng thanh toán khấu trừ thuế ngay tại từng giao dịch thay vì để shop tự khai. Đây là khoản khác hẳn phí sàn cả về bản chất lẫn nơi thu, đừng gộp chung khi tính lại lợi nhuận. Xem thuế bán hàng online 2026: những gì đã thực sự thay đổi.
Một đơn khiếu nại sai giờ đắt hơn nhiều so với năm ngoái
Đây là phần ít người tính đến khi chỉ nhìn vào thông báo tăng phí. Giả sử một shop giữ được 15% lợi nhuận trên giá bán ở năm trước, phí sàn tăng thêm khoảng 10 điểm phần trăm sẽ kéo phần giữ lại xuống còn quanh 5%. Ở biên lợi nhuận 15%, một đơn bị mất do khiếu nại sai — khách báo thiếu hàng, báo nhận sai sản phẩm, hoặc yêu cầu hoàn tiền không cần trả hàng — tương đương lợi nhuận của khoảng sáu đến bảy đơn bán đúng gộp lại mới bù được. Ở biên lợi nhuận 5%, con số đó vọt lên gần hai mươi đơn.
Nói cách khác, cùng một kiểu khiếu nại sai, thiệt hại thực tế của nó tăng đúng theo tỷ lệ phí sàn tăng, dù giá trị đơn hàng không hề thay đổi. Đây cũng là lý do những kiểu lạm dụng chính sách trả hàng hoàn tiền để tráo hàng hay đòi hoàn tiền không cần trả hàng ngày càng khó chấp nhận âm thầm cho qua như trước — shop không còn khoảng đệm lợi nhuận đủ dày để gánh những đơn không có thật.
Vấn đề là phần lớn khiếu nại sai không được giải quyết bằng tranh luận đúng sai, mà bằng hồ sơ bằng chứng nộp lên sàn trong thời hạn quy định. Bên nào đưa ra được bằng chứng rõ ràng hơn thường thắng, bất kể thực tế ai đúng.
Điều shop không kiểm soát được là phí sàn, điều kiểm soát được là bằng chứng
Biểu phí do sàn quyết định, shop không có quyền thương lượng riêng lẻ và cũng không thể dự đoán chính xác đợt tăng tiếp theo. Nhưng khả năng chứng minh mình đã đóng đúng hàng, đúng số lượng, trước khi thùng được dán kín — đó là phần hoàn toàn nằm trong tay shop, không phụ thuộc chính sách của bất kỳ sàn nào.
Một camera đặt cố định tại bàn đóng gói, quay liên tục và in mã đơn kèm thời gian lên khung hình, biến mỗi gói hàng thành một đoạn bằng chứng có thể tra lại đúng theo mã vận đơn khi khiếu nại phát sinh, thay vì phải nhớ hoặc đoán xem clip nào ứng với đơn nào. Chi phí để làm việc này rất nhỏ so với thiệt hại của một đơn bị mất oan ở mức biên lợi nhuận hiện tại: một webcam vài trăm nghìn đồng cộng phần mềm ghi hình theo đơn, so với việc phải bán thêm hàng chục đơn khác chỉ để bù lại một lần thua khiếu nại.
Phần mềm quay video đóng gói của CAM CHECK làm đúng việc lưu video tự động theo mã đơn thay vì để shop tự mò trong hàng trăm file quay rời rạc — điều mà nhiều shop vẫn mắc phải dù đã bỏ công quay video mà đến lúc cần lại không tìm ra đúng đoạn.
Phí sàn còn tiếp tục tăng và chưa có dấu hiệu dừng lại. Trong lúc không kiểm soát được biểu phí, khoản shop nhỏ vẫn có thể chủ động cắt giảm không phải là giá bán hay chất lượng sản phẩm, mà là số lần phải chấp nhận thua một khiếu nại đáng lẽ không nên thua, chỉ vì không có gì để phản bác.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phí sàn tăng lại ảnh hưởng nặng tới shop nhỏ hơn shop lớn?
Shop nhỏ thường bán giá cạnh tranh và biên lợi nhuận trên mỗi đơn đã mỏng sẵn, nên mỗi khoản phí cộng thêm chiếm tỷ trọng lớn hơn trong phần lợi nhuận còn lại. Shop lớn có sản lượng bù lại và thường có thêm kênh bán riêng ngoài sàn để san sẻ rủi ro, còn shop nhỏ phụ thuộc gần như hoàn toàn vào sàn.
Tăng giá bán để bù phí sàn có phải luôn là cách đúng không?
Không hẳn. Giá cao hơn thường kéo theo tỷ lệ chuyển đổi thấp hơn, nhất là với ngành hàng cạnh tranh chủ yếu bằng giá. Nhiều shop chọn giữ giá cũ và chấp nhận biên lợi nhuận co lại, nghĩa là mỗi khoản thiệt hại phát sinh thêm ngoài phí sàn, như một khiếu nại sai, sẽ ăn trực tiếp vào phần lợi nhuận vốn đã ít ỏi đó.
Phí sàn và thuế bán hàng có phải cùng một khoản không?
Không, đây là hai khoản khác nhau hoàn toàn. Phí sàn do sàn tự đặt ra và thu riêng, thay đổi tuỳ chính sách từng sàn. Thuế là nghĩa vụ với nhà nước theo quy định chung, hiện được khấu trừ ngay tại giao dịch với phần doanh thu qua sàn có chức năng thanh toán. Cần tách bạch hai khoản này khi tính lại lợi nhuận thực tế.
Cần hỗ trợ thêm?
Nếu bạn gặp khó khăn trong quá trình sử dụng phần mềm, vui lòng liên hệ:
